Sıkıştırılabilme Derecesi

Sıkıştırılabilme Derecesi

6.3.1 Kapsam
Bu deney, taze beton kıvamının, sıkıştırılabilme derecesinin tayin edilmesi amacıyla yapılır.Bu deney,
agrega en büyük tane büyüklüğü 63 mm’den daha fazla olan betonlara uygulanmaz.
Sıkıştırılabilme derecesi 1,04’den daha küçük veya 1,46’dan daha büyük olan betonların kıvamı,
sıkıştırılabilme derecesi tayini deneyi için uygun değildir.
6.3.2 Prensip
Taze beton, mala kullanılarak, doldurma esnasında herhangi sıkıştırma etkisi oluşturmadan, kap
içerisine dikkatlice yerleştirilir. Kap tamamen doldurulduktan sonra, betonun kalıptan taşan kısmı
sıyrılarak alınır. Daha sonra, kap içerisindeki beton vibratörle sıkıştırılır ve sıkışmış beton yüzeyinin,
kalıp üst yüzeyine olan mesafesi, sıkıştırılabilme derecesi olarak belirlenir.
6.3.3 Cihazlar
6.3.3.1 Kap, çimento hamurundan kısa sürede olumsuz etkilenmeyen metalden yapılmış ve aşağıda
verilen ölçülere sahip prizma şekilli olan:
Taban : (200 ± 2) mm x (200 ± 2) mm
Yükseklik : (400 ± 2) mm
Taban ve duvar (yan yüz) plâkalarının kalınlıkları en az 1,5 mm olmalıdır.
6.3.3.2 Mala, düz kenarlı olan (Şekil 1).
Şekil 1 – Mala
6.3.3.3 Betonu sıkıştırma cihazı, aşağıda verilenlerden herhangi birisi olmalıdır:
− İç (daldırma tipi) vibratör : En düşük frekansı yaklaşık olarak 120 Hz (dakikada 7200 devir) olmalıdır.
Vibratör daldırma ucunun çapı, en küçük kap boyutunun 1/4’ünü geçmemelidir.
− Titreşim masası : En düşük frekansı yaklaşık olarak 40 Hz (dakikada 2400 devir) olmalıdır.
Titreşim masası kullanımı referans metottur.
6.3.3.4 Tekrar karıştırma kabı, su emmeyen ve çimento hamurundan kısa sürede olumsuz
etkilenmeyen özellikte malzemeden yapılmış, rijit yapılı, düz tepsi. Tepsi ölçüleri betonun, kare ağızlı
kürek kullanılarak, tamamiyle tekrar karıştırılmasına uygun olmalıdır.
6.3.3.5 Kürek, kare ağızlı olan.
Kare ağız, tekrar karıştırma kabı içerisindeki betonun uygun şekilde karıştırılabilmesi için gereklidir.
6.3.3.6 Düz kenarlı mastar, 200 mm.den daha uzun olan.
6.3.3.7 Cetvel
127
6.3.4 Numune alma
Beton numunesi, TS EN 12350-1’e uygun olarak alınmalıdır. Deney uygulanmadan önce, beton
numune, tekrar karıştırma kabı içerisinde kare ağızlı kürek kullanılarak yeniden karıştırılmalıdır.
6.3.5 İşlem
Kap temizlenir ve kabın iç yüzeyleri nemli bezle rutubetlendirilir. Beton, prizma şekilli kaba, malanın,
kap üst kenarı üzerinde devrilmesi ve mala üzerindeki taze betonun kap içerisine serbestçe akıtılması
yoluyla, sıkıştırılmadan doldurulur. Taze betonun mala ile doldurulma işlemine, kap üst yüzey
kenarlarında çepeçevre sıra takip edilerek, taze beton kaptan taşıncaya kadar devam edilir. Kap
doldurulduktan sonra, betonun kaptan taşan kısmı düz kenarlı mastara kesme hareketleri yaptırılarak
sıyrılıp üst yüzey düzeltilir. Bu esnada, betonda herhangi sıkıştırma etkisi oluşturulmamasına özen
gösterilmelidir.
Kap içerisine gevşek şekilde yerleştirilen beton, hacminde daha fazla küçülme meydana gelmeyinceye
(daha fazla sıkışmayıncaya) kadar, daldırma tipi vibratör veya titreşim masası kullanılarak sıkıştırılır.
Sıkıştırma esnasında, sıçrama veya sızma yoluyla beton kütlesinde eksilme olmamasına dikkat
edilmelidir.
Hava sürüklenmiş betonlarda, daldırma tipi vibratör kullanımında sürüklenmiş havanın kaybolmaması
için özel itina gösterilmelidir.
Sıkıştırma işlemi sonrası, sıkışmış beton yüzeyi ile prizmatik kabın üst yüzey kenarı arasındaki
ortalama mesafe 1 milimetre yaklaşımla ölçülerek s değeri (Şekil 2) belirlenir. Bu değer, kabın her
kenarının orta noktasında ölçülen mesafelerin ortalaması alınarak hesaplanır.
Şekil 2 – Sıkıştırma öncesi ve sonrasında kap içerisindeki betonun görünümü
6.3.6 Sonuçların gösterilmesi
Sıkıştırılabilme derecesi, c, aşağıda verilen eşitlik kullanılarak hesaplanır :
Deney sonucu, 0,01 (yüzde bir) hanesine yuvarlatılarak verilmelidir.

Paylaş

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir